Unia Europejska
Pomoc publiczna z tytułu pośrednich kosztów europejskiego systemu handlu emisjami (EU ETS)
Jest to dokument bardzo istotny z punktu widzenia kształtowania pomocy publicznej na poziomie krajowym dla sektorów przemysłowych narażonych na wzrost cen energii spowodowany wdrożeniem trzeciej fazy systemu handlu emisjami (EU ETS III).
Istotę tego zagadnienia PKPP Lewiatan podkreślała już w Białej Księdze , dokumencie zawierającym 35 rekomendacji dla nowego Rządu, koniecznych do podjęcia w pierwszym roku działania
Biorąc pod uwagę, że przemysł energochłonny wytwarza 20% PKB Polski, zatrudnia około 500 tys. osób, może być magnesem dla inwestycji zagranicznych oraz elementem stabilizującym polską gospodarkę PKPP Lewiatan uważa, że Rząd w celu utrzymania konkurencyjności tych sektorów na rynku wewnątrzunijnym powinien udzielić im rekompensat z tytułu wzrostu cen energii. Zasady działania takiego systemu powinien określić Rząd w 2012 roku, w oparciu o wytyczne Komisji Europejskiej.
W listopadzie br. nieoficjalnie ukazał się projekt wytycznych Dyrekcji Generalnej ds. Konkurencji, w którym Komisja Europejska odniosła się do dwóch zasadniczych elementów funkcjonowania systemu rekompensat finansowych dla przemysłów energochłonnych, tj:
1. identyfikacji sektorów kwalifikujących się do otrzymania pomocy publicznej z tytułu ponoszenia kosztów pośrednich funkcjonowania systemu ETS,
2. metodologii określania maksymalnej kwoty pomocy publicznej, którą państwa członkowskie mogą przyznać na rzecz danej instalacji w ramach sektora zakwalifikowanego do uzyskania rekompensat finansowych.
PKPP Lewiatan ma następujące uwagi do obu tych obszarów:
1) Identyfikacji sektorów kwalifikujących się do otrzymania pomocy publicznej z tytułu ponoszenia kosztów pośrednich funkcjonowania systemu ETS.
PKPP Lewiatan uważa, że liczba sektorów wskazanych jako, te które mogą ubiegać się o pomoc publiczną z tytułu wzrostu cen energii jest niewystarczająca. Za niedopuszczalne uznajemy, iż w oparciu o analizę jakościową prawo do pomocy mogą uzyskać jedynie cztery sektory - żelaza i stali, papierniczy, nawozów sztucznych oraz miedzi.
W Polsce problem wzrostu cen energii spowodowany systemem handlu emisjami będzie znaczący, dlatego należy zabiegać o stworzenie rozszerzonej listy sektorów mogących ubiegać się o rekompensaty. Dla porównania lista sektorów narażonych na bezpośrednie zjawisko wycieku emisji (direct carbon leakage) ustanowiona przez Komisję Europejską w 2009 roku jest zdecydowanie szersza i obejmuje blisko 140 sektory.
Jednocześnie uważamy, że Polska powinna zabiegać o możliwość kwalifikacji poszczególnych zakładów produkcyjnych, niezakwalifikowanych na poziomie sektorów, które doświadczają znaczącego wzrostu kosztów energii elektrycznej w wyniku wprowadzenia systemu ETS. Podejście takie ma charakter praktyczny i wynika ze znacznego zróżnicowania producentów w obrębie jednego sektora lub podsektora gospodarki, gdzie wartość „uśrednionych" parametrów technicznych i ekonomicznych sektora, nierozerwalnie związanych ze stosowaniem nomenklatury kodów NACE, nie odzwierciedla sytuacji indywidualnych przedsiębiorstw funkcjonujących w ramach ETS.
2) metodologia określania maksymalnej kwoty pomocy publicznej z tytułu ponoszenia kosztów pośrednich funkcjonowania systemu ETS.
Współczynnik intensywności pomocy
PKPP Lewiatan uważa, że podstawowym celem systemu rekompensat jest zniwelowanie kosztów wzrostu cen energii dla sektorów energochłonnych wynikających z wprowadzenia systemu ETS. System ten powinien rekompensować całość kosztów wywołanych przez EU ETS, aby utrzymać konkurencyjność sektorów energochłonnych na rynku wewnątrzunijnym oraz rynkach zewnętrznych.
Zaproponowane w projekcie wytycznych KE częściowe rekompensowanie kosztów wywołanych przez EU ETS, dodatkowo malejące w czasie, jest nieuzasadnione, biorąc pod uwagę, że obciążenia wynikające z EU ETS będą dla przemysłu rosnące. W konsekwencji takie działanie pogłębi zjawisko carbon leakage i osłabi konkurencyjność przemysłu europejskiego. Ponadto uważamy, że degresywny charakter wsparcia jest szczególnie negatywnym sygnałem dla długoterminowych inwestycji w przemyśle.
Współczynnik emisji CO2
PKPP Lewiatan docenia, że Komisja Europejska nie wprowadziła ogólnoeuropejskiego wskaźnika emisji CO2, a zdecydowała się na zastosowanie współczynników regionalnych. PKPP Lewiatan, uważa, że z racji braku połączeń transgranicznych oraz dużego nawęglenia polskiej gospodarki - Polska powinna stanowić odrębny region.
Według nas współczynnik emisji CO2 powinien być wyliczany jako średnia emisyjność CO2 uzyskiwana przy produkcji energii elektrycznej wytwarzanej ze wszystkich źródeł w obszarze geograficznym.
Historyczny poziom produkcji
PKPP Lewiatan jest zdania, że przy obliczaniu wysokości rekompensat należy brać pod uwagę lata 2005 - 2008 z racji tego, że jest to okres przed kryzysem gospodarczym.
