Unia Europejska
Propozycje Komisji Europejskiej w obszarze unijnego zarządzania gospodarczego
Przedłożone wnioski ustawodawcze stanowią realizację postulatów zawartych w niedawnych komunikatach Komisji w sprawie zarządzania gospodarczego z dnia 12 maja i 30 czerwca tego roku. Wnioski poprzedzono pracami przygotowawczymi oraz konsultacjami z zainteresowanymi stronami, w tym z grupą zadaniową ds. zarządzania gospodarczego, na czele której stoi przewodniczący Rady Europejskiej Herman Van Rompuy.
Pakiet reform składa się z sześciu aktów ustawodawczych: czterech wniosków dotyczących kwestii budżetowych, w tym szeroko zakrojonej reformy paktu stabilności i wzrostu, oraz dwóch nowych rozporządzeń, których celem jest wykrywanie i eliminowanie pojawiających się zaburzeń równowagi makroekonomicznej w Unii Europejskiej i strefie euro. Proponowane reformy są zgodne z obowiązującym traktatem lizbońskim.
W odniesieniu do państw członkowskich należących do strefy euro wprowadzone zmiany wzmacniają mechanizm egzekwowania i ograniczają uznaniowy charakter stosowania sankcji. Innymi słowy, sankcje mają się stać naturalną konsekwencją nieprzestrzegania przez państwa członkowskie zobowiązań wynikających z paktu stabilności i wzrostu.
Wnioski proponowane przez Komisję
Rozporządzenie zmieniające podstawę prawną części prewencyjnej paktu stabilności i wzrostu (rozporządzenie nr 1466/97)
Część prewencyjna paktu stabilności i wzrostu - ma zapewnić, by państwa członkowskie prowadziły rozważną politykę budżetową w czasach dobrej koniunktury, tak aby móc dysponować odpowiednim buforem na czas pogorszenia warunków gospodarczych. Kontrola finansów publicznych ma opierać się na zasadzie prowadzenia rozważnej polityki budżetowej, która zapewni zbieżność ze średniookresowym celem budżetowym. W odniesieniu do państw członkowskich należących do strefy euro Komisja może skierować ostrzeżenie w przypadku istotnego odejścia od rozważnej polityki budżetowej.
Rozporządzenie zmieniające podstawę prawną części naprawczej paktu stabilności i wzrostu (rozporządzenie nr 1467/97)
Część naprawcza paktu stabilności i wzrostu - ma zapobiegać rażącym błędom w polityce budżetowej. Rozporządzenie zostało zmienione w taki sposób, aby - w odniesieniu do decyzji związanych z procedurą nadmiernego deficytu - sytuacja w zakresie zadłużenia była baczniej śledzona oraz traktowana równorzędnie z sytuacją w zakresie deficytu. Państwa członkowskie, których zadłużenie przekracza poziom 60% PKB, powinny podjąć środki zmierzające do zmniejszenia go w odpowiednim tempie, za które uznaje się redukcję o 1/20 rocznie dystansu względem progu 60% na przestrzeni ostatnich trzech lat.
Rozporządzenie w sprawie skutecznego egzekwowania nadzoru budżetowego w strefie euro
Zaproponowano zestaw progresywnych sankcji finansowych dla państw członkowskich należących do strefy euro. W razie ich znacznego odejścia od rozważnej polityki budżetowej, wymagane będzie złożenie przez państwo oprocentowanego depozytu (cześć prewencyjna). Po podjęciu decyzji o istnieniu w danym kraju nadmiernego deficytu konieczne będzie złożenie nieoprocentowanego depozytu w wysokości 0,2% PKB (część naprawcza). W przypadku niezastosowania się państwa do zalecenia nakazującego skorygowanie deficytu depozyt przekształcany byłby w grzywnę.
Sankcje miałyby być nakładane w procedurze „głosowania odwrotnego" - wniosek Komisji o nałożenie sankcji byłby uznawany za przyjęty, chyba że Rada odrzuci go kwalifikowaną większością głosów. Odsetki od depozytów i grzywny zostaną rozdzielone pomiędzy państwa członkowskie należące do strefy euro, które nie znajdują się ani w sytuacji nadmiernego deficytu, ani w sytuacji zaburzeń równowagi.
Nowa dyrektywa w sprawie wymogów dotyczących ram budżetowych w państwach członkowskich
Ponieważ polityka budżetowa w UE jest zdecentralizowana, istotne jest, by cele paktu stabilności i wzrostu miały odzwierciedlenie w krajowych ramach budżetowych, tzn. zbiorze elementów stanowiących podstawę zarządzania budżetem krajowym (systemy rachunkowości, statystyka, zasady prognozowania, liczbowe reguły budżetowe, procedury budżetowe i relacje budżetowe z innymi jednostkami sektora publicznego, takimi jak samorządy i organy władzy regionalnej). Dyrektywa ustanawia minimalne wymogi, które muszą spełniać państwa członkowskie.
Nowe rozporządzenie w sprawie zapobiegania zaburzeniom równowagi makroekonomicznej i ich korygowania
Propozycja ta przewiduje regularnie prowadzoną ocenę ryzyka zaburzeń równowagi opierającą się na tabeli zawierającej wskaźniki ekonomiczne. W odniesieniu do państw członkowskich znajdujących się w sytuacji poważnego zaburzenia równowagi, stwarzającego ryzyko dla funkcjonowania unii gospodarczej i walutowej, Rada może przyjąć zalecenia i wszcząć procedurę nadmiernego zaburzenia równowagi. Państwo członkowskie, wobec którego wszczęto tę procedurę, będzie zobowiązane przedstawić plan działań naprawczych, weryfikowany przez Radę, która wyznaczy termin realizacji tych działań. Uporczywe niepodejmowanie działań naprawczych narazi dane państwo członkowskie należące do strefy euro na sankcje (zob. następny punkt).
Rozporządzenie w sprawie środków egzekwowania korekty nadmiernych zaburzeń równowagi makroekonomicznej w strefie euro
Podobnie jak ma to miejsce z budżetem, w przypadku gdy należące do strefy euro państwo członkowskie regularnie uchylałoby się od podjęcia działań w odpowiedzi na zalecenie Rady w sprawie nadmiernego zaburzenia równowagi, będzie ono podlegać rocznej grzywnie w wysokości 0,1% swojego PKB. Decyzja o nałożeniu grzywny może zostać zablokowana wyłącznie kwalifikowaną większością głosów („głosowanie odwrotne", zob. powyżej), w drodze głosowania ograniczonego do państw członkowskich należących do strefy euro.
Pakiet propozycji Komisji znajdą Państwo na stronie:
http://ec.europa.eu/economy_finance/articles/eu_economic_situation/2010-09-eu_economic_governance_proposals_en.htm
