Klimat i ochrona środowiska

Zmiana klimatu, kurczące się zasoby surowców naturalnych oraz rosnący popyt na energię w skali globalnej to bardzo poważne sygnały dla biznesu, że należy czym prędzej zacząć prowadzić działalność w sposób zrównoważony. Stąd też, ochrona środowiska nabrała większego znaczenia dla przedsiębiorców. A zapobieganie zmianom klimatycznym i ograniczanie ich negatywnych skutków stało się globalnym wyzwaniem, przed którym stanęła ludzkość. Działania na rzecz ochrony klimatu będą miały sens tylko wtedy gdy będą podejmowane na szczeblu globalnym, przez wszystkie gospodarki światowe. Jednostronne działania podejmowane lokalnie nie przyniosą oczekiwanego skutku, a jedynie zaburzą relacje rynkowe, wpływając na konkurencyjność.

Zdaniem PKPP Lewiatan, polityka klimatyczna wykorzystująca efektywne ekonomicznie narzędzia to jedyna droga do osiągnięcia celu - stabilnych warunków klimatycznych. Wprowadzenie odpowiednich mechanizmów skierowanych do sektorów z największym potencjałem redukcji emisji gazów cieplarnianych, dbałość o nienaruszanie konkurencyjności, promocja technologii niskoemisyjnych oraz wspieranie rozwoju technologii innowacyjnych to kluczowe elementy dobrej i skutecznej polityki klimatycznej. }

W lipcu 2008 roku PKPP Lewiatan ogłosiła Manifest Klimatyczny, w którym zostały określone najważniejsze działania w zakresie ochrony klimatu. Mimo upływu 3 lat hasła Manifestu nie straciły na aktualności.

Europejska Polityka Klimatyczna
W grudniu 2008 roku Europa przyjęła Pakiet Klimatyczno- Energetyczny, tzw. Pakiet 3x20%, który zakłada do 2020 roku redukcję gazów cieplarnianych o 20%, zwiększenie efektywności energetycznej o 20% oraz udział energii odnawialnej w energii końcowej do 20%.

Najważniejszym narzędziem do osiągnięcia redukcji emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie jest Dyrektywa w sprawie Europejskiego Systemu Handlu Emisjami (EU ETS), która wymusza na przemyśle oraz energetyce redukcję emisji CO2 o 21 % do 2020 roku (względem 2005 roku). System opiera się na zasadzie „cap and trade", czyli odgórnemu ustaleniu ilości dostępnych uprawnień do emisji i stworzeniu rynku handlu tymi uprawnieniami dla podmiotów objętych wymaganiami dyrektywy. Pula uprawnień w EU ETS III, czyli trzeciej fazie systemu, który będzie obowiązywał w latach 2013- 2020, będzie z każdym rokiem malała o 1,74% co w rezultacie pozwoli na osiągnięcie założonych celów. W ramach EU ETS III będą obowiązywały różne zasady przydziału uprawnień dla energetyki oraz przemysłu. Z racji tego, że sektor energetyczny nie konkuruje na rynkach światowych i ma charakter lokalny, będzie kupował całą ilość uprawnień na aukcjach już od 2013 roku. Z kolei produkty przemysłu europejskiego konkurują z innymi produktami na całym świecie, dlatego też Komisja Europejska zdecydowała, że przemysł będzie mógł otrzymać do 80% uprawnień za darmo w 2013 roku, a w 2020 roku do 30%. Przemysły, które zostały uznane za wrażliwe na wyciek emisji, czyli przeniesienie produkcji poza UE, będą mogły otrzymać nawet do 100% darmowych uprawnień. Darmowe uprawnienia w ilościach opisanych wyżej będą przyznawane tylko tym instalacjom, które zmieszczą się we wskaźniku, który wyznaczy 10% najbardziej efektywnych instalacji przemysłowych. Pozostałe instalacje będą musiały dokupić brakującą ilość uprawnień na giełdzie.
Zdaniem PKPP Lewiatan dyrektywa EU ETS jest jednym z najważniejszych aktów prawnych dotyczących ochrony środowiska w Unii Europejskiej. Popieramy kierunek działań Unii Europejskiej w zakresie zmniejszania oddziaływania człowieka na zmiany klimatu. Niemniej jednak, PKPP Lewiatan nie akceptuje wdrażania przez Komisję Europejską regulacji, które niosą realne zagrożenie dla konkurencyjności i stabilności europejskiego biznesu, a taką z całą pewnością będzie dyrektywa EU ETS III.
Więcej informacji o EU ETS II

Ten cel także ustalili unijni przywódcy, ale żaden z aktów prawnych wchodzących w skład Pakietu Klimatyczno-Energetycznego nie służy bezpośrednio jego realizacji. Europa powinna osiągnąć 20% cel poprzez wprowadzenie energooszczędnych rozwiązań w budownictwie, wprowadzenie norm dla urządzeń elektrycznych, promowanie odpowiednich zachowań wśród konsumentów czy etykietowanie produktów przyjaznych środowisku, w tym również energooszczędnych.
PKPP Lewiatan uważa, że poprawa efektywności energetycznej jest istotnym narzędziem w walce z ociepleniem klimatu. Polska ma wciąż bardzo wysoki potencjał w tym obszarze (ponad 25%). Według Krajowej Agencji Poszanowania Energii wystarczy optymalizować zarządzanie produkcją, racjonalnie użytkować energię oraz inwestować w odpowiedni sprzęt, by zaoszczędzić 15-30% energii. Jednocześnie efektywność energetyczna w Polsce może być warunkiem bezpieczeństwa ekonomicznego w sytuacji wzrostu cen uprawnień do emisji CO2.
Więcej informacji o efektywności energetycznej

W celu osiągnięcia 20% udziału OZE w energii końcowej w Unii Europejskiej została przyjęta dyrektywa promująca stosowania energii ze źródeł odnawialnych. Zgodnie z dyrektywą wszystkie Kraje Członkowskie mają wiążący je prawnie cel w zakresie odnawialnych źródeł energii. Dyrektywa stanowi dla Polski wyzwanie, ale jednocześnie szansę na przeprowadzenie gruntownej modernizacji energetyki, w wyniku której zmniejszy się jej oddziaływanie na środowisko i poprawi efektywność wykorzystania dostępnych zasobów paliw kopalnych.

Zgodnie z Dyrektywą OZE, Polska jest zobowiązana do osiągnięcia w najbliższej dekadzie następujących celów:

Dodatkowym efektem realizacji tych celów będzie zmniejszenie uzależnienia od dostaw energii z importu, podniesienie krajowego i lokalnego bezpieczeństwa energetycznego, zmniejszenie strat w sieciach przesyłowych i dystrybucyjnych, a także rozwój regionów bogatych w zasoby energii odnawialnej.

Zdaniem PKPP Lewiatan obecne tempo rozwoju energetyki odnawialnej nie jest zadawalające, co stawia pod znakiem zapytania możliwość wywiązania się Polski z określonego w Dyrektywie OZE zobowiązania na 2020 r. Wynika to przede wszystkim z wad istniejącego systemu wspierania OZE, ale jest również pochodną braku spójnej strategii działania Rządu w tym obszarze regulacji. Uzyskanie założonego przez Rząd 15,5% udziału energii odnawialnej w energii końcowej brutto będzie, więc wymagało priorytetowego potraktowania wsparcia rozwoju energetyki odnawialnej i przyspieszenia tempa oddawania do użytku nowych mocy zainstalowanych w OZE. Konieczna jest modyfikacja przepisów regulujących funkcjonowanie energetyki odnawialnej, tak aby zapewniony był dopływ środków do systemu wsparcia i przewidywalne warunki inwestowania.

¹ Łącznie w trzech sektorach: energii elektrycznej, ciepła użytkowego i chłodu oraz transportu