Gospodarka

Szanowny Panie Premierze,
W nawiązaniu do dyskusji, jaka rozgorzała wokół Umowy handlowej dotyczącej zwalczania obrotu towarami podrobionymi (Anti-counterfeiting Trade Agrement), zwanej dalej UMOWĄ lub ACTA, Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych Lewiatan pragnie przedstawić swoje stanowisko w sprawie.

Na wstępie PKPP Lewiatan pragnie podkreślić, że w pełni popieramy ochronę praw własności intelektualnej i dostrzegamy konieczność dostosowania przepisów z tego zakresu do nowych wyzwań i zagrożeń, także w środowisku cyfrowym. Niemniej jednak treść Umowy dotyczącej zwalczania obrotu towarami podrobionymi budzi nasze liczne wątpliwości.

Przede wszystkim pragniemy zwrócić uwagę, że ACTA w żaden sposób nie zabezpiecza interesów ogromnej grupy przedsiębiorców prowadzących działalność w środowisku cyfrowym, jaką są pośrednicy usług internetowych.
Nie tylko nie gwarantuje ona przestrzegania fundamentalnych na gruncie prawa Unii Europejskiej zasad funkcjonowania pośredników internetowych, polegających na wyłączeniu odpowiedzialności za treści umieszczane przez użytkowników w Internecie, a także na zakazie wprowadzania obowiązku filtrowania przez pośredników tych treści, ale także w sposób bardzo niejasny określa ich sytuację prawną, np.:

• W miejsce zawartego w pierwotnie upublicznionej wersji projektu umowy z kwietnia 2010 r. postanowienia zakazującego wprost nakładania na pośredników internetowych obowiązku monitorowania treści (art. 2.18 ust. 3), nakazuje ona obecnie w art. 27 ust. 1 państwom-stronom umowy zapewnienie „doraźnych środków zapobiegających naruszeniom", nie precyzując jednak jakiego rodzaju mają to być środki i czy nie będą się one sprowadzać w praktyce do nałożenia na pośredników internetowych obowiązku filtrowania treści.

• Ostateczna wersja umowy nie rozstrzyga również o wyłączeniu odpowiedzialności pośredników internetowych za treści umieszczane w sieci przez użytkowników. ACTA odnosi się do tej kwestii jedynie pośrednio, w przypisie do umowy dopuszczając wprowadzenie przez strony ACTA ograniczeń odpowiedzialności usługodawców działających w sieci. Wykreślenie ww. postanowień z ostatecznej wersji umowy wydaje się być tym bardziej niekorzystne, że może ono zostać zinterpretowane przez sądy rozstrzygające ewentualne spory sądowe jako podważenie obowiązywania tej zasady przez strony negocjujące umowę ACTA.

• Nasze zastrzeżenia budzi również nieznany, zarówno w prawie polskim jak i unijnym, obowiązek przekazania przez dostawcę usług internetowych „informacji wystarczających do zidentyfikowania abonenta, co do którego istnieje podejrzenie, że jego konto zostało użyte do naruszenia" bezpośrednio do posiadacza praw (art. 27 ustęp 4). Mimo, że jest to przepis fakultatywny, nie można wykluczyć, że doprowadzi on w praktyce do domagania się przez pozostałe strony umowy wydania takich informacji posiadaczom praw z innych państw przez organy polskie.

Biorąc pod uwagę powyższe wątpliwości PKPP Lewiatan stoi na stanowisku, iż ACTA nie zapewnia niezbędnej dla prowadzenia działalności gospodarczej pewności prawa i może niekorzystnie wpłynąć na sytuację europejskich przedsiębiorstw, w tym MŚP, które obawiając się pociągnięcia do odpowiedzialności mogą zrezygnować z innowacyjnych usług i inwestycji w środowisku cyfrowym.
Ogólny charakter postanowień ACTA, naszym zdaniem, może pogłębić niespójności przepisów z zakresu ochrony własności intelektualnej na poziomie unijnym, skutkując przewlekłymi postępowaniami sądowymi pomiędzy właścicielami praw, a pośrednikami internetowymi, a także skutkować zahamowaniem rozwoju, wyjątkowo prężnie rozwijającej się dotąd gospodarki internetowej.
Na koniec, pragniemy krótko odnieść się również do samego trybu negocjowania i konsultowania ACTY.

W opinii PKPP Lewiatan sytuacja, w której organizacja pracodawców zrzeszająca ponad 3500 firm z bardzo wielu branż polskiej gospodarki, w tym gospodarki elektronicznej, nie jest uwzględniania w procesie konsultacji umowy handlowej o tak szerokich skutkach dla przedsiębiorców jak ACTA, jest nie tylko niezgodna z zasadami dialogu społecznego, ale przede wszystkim negatywnie wpływa na jakość i reprezentatywność takich konsultacji.

Ograniczenie konsultacji w sprawie ACTA do arbitralnie wybranej grupy organizacji reprezentujących środowiska bezpośrednio korzystające z rozwiązań ACTA, nie tylko godzi w zasadę równości wobec prawa, ale także tworzy niezgodny z prawdą obraz powszechnej akceptacji tego aktu przez środowiska biznesu.

Takie działania uniemożliwiają również administracji rządowej uzyskanie pełnej i rzetelnej wiedzy o realnych skutkach przyjęcia ww. umowy na warunki funkcjonowania polskich firm, na polską gospodarkę i w konsekwencji właściwe wywarzenie racji stron.

Dlatego PKPP Lewiatan pozytywnie ocenia decyzję Rządu o przeprowadzeniu szerokiej debaty publicznej na temat treści ACTA, a także konsekwencji jej przyjęcia dla Polski, deklarując ze swej strony pełną gotowość do aktywnego udziału w merytorycznej rozmowie na temat obaw przedsiębiorców internetowych związanych z tą umową.

Jednocześnie PKPP Lewiatan stoi na stanowisku, iż dla wyjaśnienia kontrowersji i obaw narosłych wokół umowy ACTA zasadne jest zwrócenie się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z wnioskiem o ocenę w sprawie zgodności ACTA z Traktatami.

Z poważaniem,

Henryka Bochniarz
Prezydent Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych Lewiatan

Do wiadomości:
1) Pan Michał Boni
Minister Administracji i Cyfryzacji

2) Pan Bogdan Zdrojewski
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego