Aktualności

Aspekt społeczno-gospodarczy rządowego projektu ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, był 10 stycznia br. głównym tematem obrad Trójstronnej Komisji ds. Społeczno-Gospodarczych.

W obradach, którym przewodniczył wicepremier Waldemar Pawlak udział wzięli minister Pracy i Polityki Społecznej Jolanta Fedak, wiceministrowie resortów zdrowia, finansów i gospodarki oraz organizacje pracodawców i związki zawodowe. PKPP Lewiatan obok przedstawicieli w Trójstronnej Komisji reprezentowali członkowie Związku Firm Farmaceutycznych PKPP Lewiatan.

Proponowane w ustawie rozwiązania fiskalne nie tylko uderzają w polski przemysł farmaceutyczny, ale przede wszystkim ograniczą dostęp do tańszych leków dla polskich pacjentów, co w połączeniu ze starzeniem się społeczeństwa, a co za tym idzie zwiększeniem zapotrzebowania na leki - grozi poważnymi konsekwencjami społecznymi i załamaniem systemu refundacji. Strona pracodawców widzi potrzebę zmiany systemu refundacyjnego w Polsce, w tym implementowanie dyrektywy przejrzystości. Mimo wielu pozytywnych rozwiązań uważamy, że część zmian jest bardzo niekorzystna dla firm farmaceutycznych, a wprowadzenie w sposób łączny pewnych rozwiązań może doprowadzić do nieoczekiwanych perturbacji na rynku, a być może także ograniczenia dostępności pacjentów do leków.

Pracodawcy zdecydowanie sprzeciwiają się konieczności przekazywania przez firmy mające leki objęte refundacją 3 proc. przychodu z tytułu objęcia refundacją, wprowadzenia stałego budżetu na refundacje, określanego jako procent budżetu NFZ. Zastrzeżenia budzi wprowadzenie stałych cen i marż. Spowoduje to praktyczne zniesienie konkurencji na rynku hurtowym i aptecznym, a pacjentom utrudni dostęp do produktów po niższej cenie. Sztuczne obniżenie poziomu marż hurtowych z obecnego poziomu może spowodować upadek wielu hurtowni i monopolizację rynku na terenie Polski przez kilku największych przedsiębiorców. Zastrzeżenia budzi tzw. payback, w formie, nie istniejącej w żadnym z krajów Unii Europejskiej. Pracodawcy sprzeciwiają się możliwości jednostronnej formy kary nakładanej za przekroczenie limitów lub brak ciągłości dostaw leku. Wyrażają także obawę, czy wprowadzenie nowych kategorii dostępności nie spowoduje znacznego wzrostu kosztów dla niektórych przewlekle chorych. Nierzetelna w projekcie jest również ocena skutków regulacji.

Pracodawcy zwrócili również uwagę, na brak dyskusji nad projektem ustawy w Zespole polityki gospodarczej i rynku pracy ze względu na nieobecność strony rządowej. Celem tej ustawy miało być zwiększenie dostępności do leków oraz ograniczenie dopłat pacjentów. Tymczasem zawarte w niej regulacje przyniosą zupełnie odwrotny skutek.

Zdaniem pracodawców proponowane rozwiązania nakładają na apteki nadmierne obowiązki informacyjne i biurokratyczne oraz wprowadzają dużą władzę urzędników w procesie refundacyjnym w stopniu, który tak dalece ingeruje w zasady swobody działalności gospodarczej, że można nawet mówić o niekonstytucyjności proponowanych rozwiązań.

Z kolei strona związkowa, zwróciła uwagę, że na tle dyskusji głównie ekonomicznej (co jest również zrozumiałe), nie uwzględnia się potrzeby pacjenta. Małe nakłady państwa na leczenie pomimo zwiększenia wpływów NFZ implikują pytania o rzeczywistą dostępność pacjenta do leków refundowanych i do nowoczesnych terapii, oraz czy nie spowoduje to zmniejszenia nakładów na np. szpitale. Ważna jest również ocena wpływów skutków społecznych. Strona związkowa wniosła o zmianę w projekcie ustawy wyliczenia opłaty ryczałtowej za niektóre leki nie na podstawie wysokości płacy minimalnej lecz znalezienie przez stronę rządową innego typu miernika ekonomicznego. Z niektórymi postulatami pracodawców strona związkowa się zgadza, jak np. negatywnymi skutkami peybacku, czy 3 proc. podatku. Związkowcy stwierdzili, że są i dobre strony w tym projekcie, a mianowicie porządkuje on rynek leków refundowanych.

Strona społeczna zamierza jeszcze przed rozpoczęciem prac przez podkomisję, czyli 13 stycznia br. wypracować swoje wspólne stanowisko, które zaprezentuje stronie rządowej.

Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych Lewiatan