Lepsza ochrona pożyczkobiorców

10 lipca 2015 r. Sejm uchwalił przedłożoną przez rząd nowelizację ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym, ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw. Nowelizację należy ocenić pozytywnie - reguluje ona działalność instytucji pożyczkowych, wprowadzając rozwiązania zwiększające poziom ochrony konsumentów - pożyczkobiorców.

Zgodnie z nowymi przepisami, działalność pożyczkową będzie można prowadzić tylko w formie spółki z o.o. albo spółki akcyjnej, z minimalnym  kapitałem zakładowym w wysokości 200 000 zł - w chwili obecnej podobne ograniczenia nie istnieją. Środki na pokrycie kapitału zakładowego nie będą mogły pochodzić z kredytu, pożyczki, emisji obligacji ani ze źródeł nieudokumentowanych. Za instytucję pożyczkową zostanie uznany każdy przedsiębiorca udzielający w zakresie swojej działalności kredytów konsumentom, z wyłączeniem banków, SKOKów, oraz tych podmiotów, które udzielają kredytów konsumenckich polegających na odroczeniu zapłaty ceny za oferowane towary lub usługi. Dodatkowo, wprowadzany jest zakaz „rolowania pożyczek" przeciwdziałający popadaniu konsumentów w tzw. spiralę zadłużenia.

Nowelizacja ogranicza również możliwość pobierania przez pożyczkodawców nadmiernych opłat, prowizji i odsetek. Obecnie, prawo przewiduje tylko i wyłącznie ograniczenie maksymalnych odsetek wynikających z czynności prawnych - w stosunku rocznym nie mogą one przekraczać czterokrotności wysokości stopy kredytu lombardowego NBP. Nowelizacja dodatkowo ureguluje w sposób kompleksowy górne i nieprzekraczalne limity naliczania pozostałych opłat, tj.:

1) pozaodsetkowych kosztów kredytu;

2) maksymalnych odsetek za opóźnienie (odsetek karnych);

3) innych opłat pobieranych w przypadku opóźnienia (np. opłat windykacyjnych).

Wprowadzono też definicję pozaodsetkowych kosztów kredytu, przesądzając jednoznacznie, że obejmują one wszystkie (zarówno obligatoryjne, jak i fakultatywne) koszty, które konsument ponosi w związku z umową o kredyt konsumencki, jak np. opłata za obsługę domową.

Z kolei do ustawy o kredycie konsumenckim wprowadzany jest nowy przepis, zgodnie z którym wszelkie opłaty lub koszty uiszczone przez konsumenta przed zawarciem umowy, podlegać będą  zwrotowi w przypadku, gdy umowa kredytu nie zostanie ostatecznie zawarta lub też kredyt nie zostanie wypłacony. To dobre rozwiązanie, mające na celu wyeliminowanie nieuczciwych praktyk niektórych firm, polegających na pobieraniu - często wysokich - opłat wstępnych, niezależnie od tego czy kredyt ostatecznie zostanie przyznany, czy nie. Przykładami takich bezzwrotnych opłat są np. opłata za badanie zdolności kredytowej, czy też  opłata za rozpatrzenie wniosku o kredyt.

Nowelizacja zwiększa również uprawnienia Komisji Nadzoru Finansowego w zakresie możliwości żądania przez KNF dokumentów i informacji od podmiotów szeroko rozumianego rynku finansowego, co do których istnieje podejrzenie, że prowadzą swoją działalność w sposób sprzeczny z prawem. Pozwoli to przeciwdziałać np. nielegalnej - bo prowadzonej bez zezwolenia - działalności bankowej polegającej na gromadzeniu depozytów klientów w celu obciążania ich ryzykiem, stwarzając tym samym niebezpieczeństwo naruszenia interesów majątkowych klientów.

Konfederacja Lewiatan ocenia, iż wprowadzone regulacje przyczynią się do zwiększenia bezpieczeństwa obrotu gospodarczego na rynku finansowym. 

Konfederacja Lewiatan